Soms zit ik in zo’n fase van ‘niet-weten’. Ik probeer vooruit te komen, maar ik heb eigenlijk het gevoel vast te zitten. De bladzijdes blijven leeg, of ze zijn vol met verwachten van anderen. In zo’n fase merk ik altijd dat m’n hoofd vol zit met gedachten, herinneringen, ideeën maar ook ‘wat-als’ scenario’s. Op die momenten verlang ik zo naar helderheid en rust.
Maar hoe kom ik op die momenten dan weer terug bij mezelf? Tijdens de drukte van alle dag?
1. Vertragen
Het eerste wat altijd heel erg helpt is vertragen. Dit is vaak wel even door de weerstand heen. Want ik blijf maar doorgaan (en afleiding zoeken). Ik weet dat dat me niet verder helpt, maar toch is het moeilijk om te stoppen. Dus als eerst: vertragen. Want wanneer je leeft op de automatische piloot, mis je de signalen van je lijf maar ook de signalen van je ‘innerlijke’ stem. Of de zelfcompassie stem, in plaats van die kritische die je altijd maar gaande houdt. De stem die zegt: ‘rustig aan he, haal maar adem, het is allemaal al genoeg’. Soms is die stem heel ver weg en heb ik hem echt bewust even op te zoeken. Wat me dan ook wel helpt is om te bedenken wat ik dan tegen een vriendin zou zeggen? Zou ik tegen een vriendin die in een fase van ‘niet-weten’ en chaos zit, ook zeggen: werk nog maar wat harder? Dan zou ik ook zeggen ‘neem je tijd, rustig aan, de antwoorden komen wel’.
Mindfulness is dan ook niet zweverig, maar juist een basis waar je altijd naar terug kunt keren. En al helemaal in die momenten van chaos of overweldiging. Terug naar jezelf en naar wat je nu werkelijk nodig hebt. Het is leren luisteren naar wat je lichaam je vertelt en nodig heeft. Maar ook naar wat je hart nodig heeft in plaats van je hoofd.
En dat begint met vertragen. Met een paar minuten per dag echt aanwezig zijn bij wat er in jou leeft. Wat heeft aandacht nodig? Wat mag er ruimte krijgen?
“Je hoeft niet eerst op orde te zijn om te mogen pauzeren. Soms ontstaat orde juist doordat je pauzeert.”
2. Omgaan met innerlijke chaos
Verandering, onzekerheid en nieuwe fases horen bij het leven. Je ontkomt er niet aan. Soms kan het fijn en leuk zijn. Een fase van een nieuwe baan waar je heel veel zin in hebt, of een nieuw huis waar je je helemaal thuis voelt omdat het op zo’n fijne plek is. Maar ook kleine veranderingen; zoals een nieuwe collega op je werk, een nieuw ochtendritme omdat je eerder op moet staan of de overgang van zomer naar herfst. Maar als je gevoelig bent, kan dat overweldigend voelen. Alsof je telkens opnieuw moet leren hoe je jezelf draagt in onbekend terrein.
Mindfulness leert je niet om chaos te vermijden, dat hoort bij het leven. Maar mindfulness leert je wel om ermee te zijn. En om er wat milder naar te kijken. In plaats van jezelf er voor op de kop te geven, streng te zijn naar jezelf. Ook beseffen dat we mens zijn en dat dingen tijd kosten en aanpassing nodig hebben. En ook om je adem als anker te gebruiken, iets om altijd naar terug te keren. Ook op momenten dat alles in jou roept om controle. Alles onder controle willen hebben kan een manier zijn om te proberen met chaos om te gaan. Dit kan even helpen maar uiteindelijk lost het de chaos niet op en ook niet hoe jij je van binnen voelt.
“Er is moed voor nodig om te blijven staan wanneer alles beweegt. Maar juist daar ontdek je hoe stevig je werkelijk bent.”
3. Je verhaal helen, stukje voor stukje
We dragen allemaal verhalen met ons mee. Sommige zijn oud en sommige zijn nog open. Maar vaak nemen we geen tijd om echt te luisteren naar wat die verhalen ons vertellen. Mindfulness opent een ruimte waarin je oude ervaringen kunt zien, zonder oordeel. Een ruimte waarin je mag voelen wat je ooit moest wegdrukken.
En precies daar, in dat stille luisteren, begint heling.
Ik had eens een moment tijdens een bodyscan dat ik tranen voelde opkomen vanwege een herinnering. Geen heftige huilbui maar maar stille tranen, eigenlijk als een golf die ik al die tijd had tegengehouden. Ik kon weer even bij dat gevoel van hoe het voelde om als kind niet getroost te worden. Hoe ik mezelf had aangeleerd om ‘stoer’ te zijn. Niet te laten zien wat er binnen in mij speelt. Niet te laten zien wat dingen daadwerkelijk met mij deden. Daar was tenslotte geen ruimte voor thuis. Het vooral wegstoppen en een glimlach op je gezicht toveren.
Mindfulness gaf me op dat moment geen oplossing, maar wel de ruimte om erbij te blijven. Om zacht te zijn. Om even gewoon te zijn met dat kleine meisje in mij. Zonder oordeel. Zonder haast. En dat is waar het om gaat. We willen vaak die gevoelens dan gelijk oplossen of fiksen. Maar dat hoeft helemaal niet. Als je die gevoelens kunt (h)erkennen, kan dat ruimte maken. Het krijgt even aandacht en wordt gezien. En daarna is het ook weer goed. Je hebt weer een stukje losgelaten.
“Je hoeft niet alles te begrijpen. Soms is het genoeg om met mildheid te kijken naar wat er is.”
4. Van overleven naar leven
Als je leeft met stress, lijkt het leven vaak iets dat je moet volhouden. Maar je bent niet hier om te overleven. Je bent hier om te voelen, ervaren, verbinden. Ik heb zelf ook heel lang op die manier geleefd. Ik wist ook niet hoe het anders kon. Ik voelde wel dat het anders mocht. Ik voelde wel dat het zo allesbehalve fijn was en het schuurde enorm. Maar hoe? Daar had ik echt geen idee van… Totdat de 8-weekse mindfulness training op m’n pad kwam en ik leerde ruimte te maken voor alles wat er in mij leeft. Om te leren voelen wat ik nodig heb. Om ruimte te maken voor emoties en gevoelens. Want dat heb ik, en vele met mij, nooit geleerd. Vaak maken we het alleen maar erger door de weerstand die we er bij hebben. We vechten er tegen. Willen het weg hebben, en het liefst zo snel mogelijk. Maar dat werkt juist averechts en kost bakken vol met energie.
Dus mindfulness nodigt je eigenlijk uit om weer contact te maken met de kracht en de wijsheid die al in jou zitten. Waar je nu niet bij kan, maar wat er wel altijd is. En niet omdat je moet veranderen, maar omdat je terug mag komen bij jezelf. Zodat ook jij je mooiste leven kunt leven, en echt kunt genieten van het leven.
Een zachte uitnodiging
Misschien voel je je op dit moment moe. Of herken je je in het stuk van leven in chaos. Je overweldigd voelen. Het ‘niet-weten’. Weet dan: je hoeft het niet alleen te doen en je hoeft het ook niet perfect te doen. Elke stap is er 1 en elke bewuste ademhaling brengt je terug naar jezelf.
